Javier Marías – De verliefden

Javier Marías - De verliefdenGeef toe, het is een aanstekelijk plaatje op het omslag. Maar de zorgeloosheid die het uitstraalt is misleidend.
Maria Dolz, een vrouw van midden dertig, is gefascineerd door ‘Het Perfecte Paar’ dat iedere ochtend in hetzelfde café ontbijt als zij. (Want het is Madrid, ontbijten doen ze in café’s!)
Nadat zij hen enkele weken gemist heeft, blijkt de man, Miguel Desvern, vermoord te zijn.
Maria raakt via de vrouw, Louisa, in contact met Javier, een goede vriend van de vermoorde man. Wanneer zij verliefd wordt op Javier komt zij meer te weten over de moord.
De Verliefden, dat zijn er overigens drie: Javier, Louisa en Maria. Want Maria is verliefd op Javier, Javier op Louisa, Louisa op Miguel…
Het verhaal kan beginnen!

De verliefden
Maria vertelt ons het verhaal in de ik-vorm. Aanvankelijk observeert zij Louisa en Miguel alleen maar tijdens hun dagelijkse ontbijt. Zij noemt hen voor zichzelf ‘Het Perfecte Paar’. Deze twee mensen tonen voor Maria  een glimp van een gelukkig leven dat mogelijk is. Het geeft haar troost en hoop. Later ontmoet zij Louisa wanneer Miguel vermoord is. Dan hoort zij dat zij haar ook een bijnaam hadden gegeven: ‘De Voorzichtige Jongedame’.
Maria is de enige die voor de lezer aan het woord is. Uit wat er aan haar verteld wordt door Javier, moeten we een reconstructie rond zien te krijgen van wat er gebeurd is. De  moord op Miguel door een doorgedraaide zwerver. De fatale ziekte van Miguel. De rol van Javier hierin. Opmerkelijk is dat de twee dragers van het verhaal, Maria en Javier, dezelfde naam hebben  als de schrijver van dit boek. Waarom zou Marías dit gedaan hebben?

De liefde centraal
Het boek bestaat uit vier delen. Deel 1: Hierin staat de liefde tussen Louisa en Miguel centraal. Eindigt wanneer Maria Louise en Javier ontmoet. Deel 2 staat in het teken van de liefde tussen Maria en Javier. Aan het eind komt Maria erachter dat Javier de hand heeft gehad in de moord op Miguel. In Deel 3 staat de liefde tussen Javier en Louisa centraal. Javier vertelt aan Maria wat zijn motieven geweest zijn om iets in gang te zetten dat tot de dood van Miguel heeft geleid. Deel 4 laat zien dat Maria haar bijnaam van ‘De Voorzichtig Dame’ helemaal waarmaakt: “Laat de voorbije materie stom blijven en laat de dingen oplossen of zich schuilhouden, laat ze zwijgen, niet vertellen en niet nog meer ellende veroorzaken.” De liefde van Maria voor Javier maakt dat zij zijn betrokkenheid niet aan Louisa zal vertellen. Zij gunt hem zijn geluk. Vormen Louisa en Javier weer een ‘Perfect Paar’?

Museo_de_Ciencias_Naturales_Mardid

“…heel dicht bij de plek waar Miguel Deverne was doodgegaan, in het Museo Nacional de Ciencias Naturales.”

De dood bevrijdt de achterblijvers
De doden moeten hun plaats kennen. Met twee literaire voorbeelden toont Javier aan dat de wens van de achterblijvers om hun doden terug te krijgen, een ondoordachte wens is. Colonel Chabert van Balzac en De drie Musketiers van Dumas. Die laten zien dat als een ‘dode’ daadwerkelijk terugkeert, de rapen pas echt gaar zijn. De achtergeblevenen hebben immers hun leven weer opgepakt. Zij zijn verder gegaan, hebben de ruimte die de dode achterliet weer opgevuld en hebben weer geluk gevonden. Een terugkerende dode kan hier slechts ontreddering veroorzaken.
Marías laat je in deze gedachten over de dood verbluffende wijsheden zien die je eigenlijk niet onder ogen wil of durft te zien. Ze lijken te cynisch. Maar waar ligt de grens tussen cynisme en gezond verstand?

kiosco-bellas-artes_Madrid

“Buiten, onder de bomen, nog op de heuvel en tegenover de hogeschool is een drankenkiosk met tafels en stoelen”. Hier ontmoetten Maria en Javier elkaar. Met zicht op de plaats delict…

Moord of hulp?
De Verliefden laat je ook nadenken over wanneer je verantwoordelijkheid draagt voor je handelen. Wanneer je van aanstichter tot dader wordt. Javier zet een plan op dat zo weinig adequaat is, dat je nauwelijks van een voorbedachten rade kan spreken. Laat staan van een dood door schuld.
En dan is er nog een motief om Miguel om het leven te laten brengen. Geloven wij Javier? Of zouden de uitzaaiingen wel degelijk aan het licht hebben moeten komen? Heeft een arts dit boek gelezen? Staat Javier te liegen?
Of kwam het hem allemaal goed uit dat men niks zei over een ziekte? Of doet het er allemaal niet toe? Ik zou ook wel eens willen horen wat een advocaat van dit hele verhaal vindt.

“Deverne had () zijn auto geparkeerd in een zijstraat van de Paseo de la Castellana () tamelijk dicht bij zijn huis en nog dichter bij een onoverdekte parkeerplaats met ruimte voor een klein aantal auto’s, die hoorde bij de Escuela Técnica Superior de Ingenieros Industriales”… Plaats delict! De kiosk ligt iets verderop achter de bomen.

Hier is een mooi interview te zien van Johan de Haes met Marías. Hij verklaart hierin o.a. dat hij meer geïnteresseerd is in het beschrijven van een gedachtegang dan van een psychologische lijn.  Hij noemt De verliefden ook zijn meest pessimistische boek, juist ook vanwege de beslissing van Maria Dolz om niets te zeggen aan het einde. Zij vindt dat ze deze moord best straffeloos kan laten, omdat er toch niks verandert als er één moord meer of minder bestraft wordt. In dit concrete geval wordt dus het abstracte begrip ‘gerechtigheid’ te grabbel gegooid. Dat vindt Marías zorgelijk.
BONUSFOTO!!

Best leuke man toch wel eigenlijk, die handlanger van Javier, Ruibérriz?

Vittorio_Gassman

“zijn blikkerende gebit à la Gassman beschouwde hij vast en zeker ook als een pluspunt, de gelijkenis met die acteur was opvallend en droeg ertoe bij dat je hem sympathiek vond.”

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: