Wiesław Myśliwski – Over het doppen van bonen

Een betere wereld
De Poolse schrijver Wiesław Myśliwski (1932) was geen dissident. Hij heeft tijdens de communistische tijd ruim twintig jaar gewerkt als redacteur en uitgever bij de Coöperatieve Uitgeverij van het Volk in Warschau. ‘Over het doppen van bonen’ kun je lezen als een weemoedige terugblik op een teleurstellende tijd. “Er is maar weinig wat zich er zo voor leent om in te geloven als een nieuwe, betere wereld”, zo zegt iemand in dit boek. Grote drama’s en klein leed worden allemaal op dezelfde, alledaagse toon verteld.

Bonen doppen met de dood
Het boek is één lange monoloog tegen ‘iemand’ die op de eerste bladzijde geïntroduceerd wordt: “U komt bonen kopen? Bij mij? U kunt toch zo in elke winkel bonen krijgen. Maar komt u vooral binnen. U bent toch niet bang voor honden? Weest u maar niet bang voor ze. Ze hoeven alleen maar even aan u te ruiken. Als iemand voor het eerst komt, moeten ze gewoon even aan hem ruiken. Dat zou ik niet weten. Dat hebben ze niet van mij. Dat doen ze uit zichzelf. Een hond is even ondoorgrondelijk als een mens.”
Zo langzamerhand komen we er achter dat deze bezoeker ‘De Dood’ zou kunnen zijn. De ik-persoon vertelt zijn levensverhaal terwijl hij met de bezoeker de bonen dopt die hij wil kopen.

Uitgemoord
De verteller van het verhaal is beheerder van een park met vakantiehuisjes aan een stuwmeer. Het is duidelijk dat er van zijn  oude wereld weinig over is. De rivier is een stuwmeer geworden. Zijn dorp een vakantie park. Hij vult zijn dagen met het in de gaten houden van de huisjes en met het bijschilderen van de namen op de graven in het bos. Graven van dode dorpsgenoten.
Hij denkt telkens dat hij de bezoeker wel vaker ontmoet heeft en dat zou heel goed kunnen. De hele familie en het dorp van de ‘ik’ is uitgemoord tijdens de tweede wereldoorlog. Hij heeft de ramp overleefd doordat hij toevallig in de aardappelkuil zat. Een soldaat zag hem, maar heeft hem gespaard.

Als een film
Mensen die het kunnen weten zeggen dat, vlak voor je dood gaat, je hele leven als een film aan je voorbijtrekt. Zo zou je dit verhaal ook kunnen zien. Het is een verhaal van het naoorlogse Polen dat de wonden likt van een verwoestende oorlog. Maar ook het verhaal van talloze naamloze mensen die hun steentje hebben bijgedragen en die op een gelaten manier de historische gebeurtenissen ondergingen. Hun kleine geluk nastrevend en grote drama’s overlevend.

Voer voor politici
Grote politiek verteld op menselijk niveau. Een groot verschijnsel als ‘geldhervorming’ krijgt bijvoorbeeld pas betekenis in het verhaal van het moeizaam bijeen gespaarde geld voor een saxofoon. Na de geldhervorming kan hij zijn gespaarde biljetten weggooien en valt de droom van de saxofoon in duigen.
Alle politici zouden deze roman moeten lezen om te zien waar en hoe geschiedenis landt. Niet in alleen in de geschiedenisboeken, maar vooral bij de mensen die er wonderwel nog iets moois van weten te maken. Wiesław Myśliwski toont dat hier aan.

Een cover als minivakantie
Het omslag van de uitgave die ik gelezen heb ziet er prachtig uit. Ik wil hier ook op vakantie en dan wil ik ook dat deze verteller ook de boel in de gaten houdt.
Waar is deze foto gemaakt trouwens? Telkens als ik dit plaatje zie voelt het als een soort minivakantie.

Leesclubinspiratie
Als je het met je leesclub wilt bespreken vind je hier  een leuke lijst met vragen: http://bit.ly/SEUzoY.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: