David Bezmozgis – De vrije wereld

Bestel dit boek hier.

Opa, oma twee zoons met hun vrouwen en twee kleinkinderen komen vanuit Riga, Letland, aan in Rome. Het is zomer 1978.
Opa Samuel is een echte communist die, samen met z’n broer, zijn eigen neef verraden heeft om het socialisme een stukje verder te helpen: “De toekomst van de revolutie werd niet bepaald door grote veldslagen of debatten, maar door momenten als deze”. Hij heeft zijn neef nooit mee teruggezien. In Rome, het tussenstation, geeft de oude Samuel gelegenheid om deze oude herinneringen weer eens de revue te laten passeren.
De twee zoons Alec en Carl zijn pragmatischer. Het was hun idee om de kans die de Russische partijleider Brezjnew hun bood de Sowjet-Unie te ontvluchten, met beide handen aan te grijpen. Hun vader mocht dan veel edelmetaal op zijn borst bij elkaar gestreden hebben voor de heilstaat, hij bleef een jood, en die hadden het al niet makkelijk in het oude Rusland, maar ook niet in de USSR.
Toch heeft die oude Samuel mooie dingen meegemaakt. De begrafenis van Lenin wordt op magistrale manier beschreven. Mensen die rechtop stonden bij hun radiotoestel tijdens het bijzetten van kameraad Lenin en een stilte daalde over dat grote land. Wat een scène.
Het is recente geschiedenis die we hier krijgen. De Sowjet-Unie was al een ideaal geworden waar zelfs de leiders niet meer in geloofden. Maar het is ook een geschiedenis van een familie op het snijvlak van twee lotsbestemmingen. Ze hebben alles, hun Sowjet heden en verleden, losgelaten om in een niemandsland (Rome) af te wachten waar hun toekomst zal liggen. Dat het Canada wordt is een bizar toeval. Tussen het verleden en hun toekomst liggen vijf maanden van ongewisheid. Wat doet zo’n onbestemde tijd met mensen? Met een familie? Met relaties?
Deze roman laat je meevoelen in de situatie van politiek vluchtelingen zoals we die ook in Nederland aankomen en geen idee hebben waar zij hun toekomst zullen beleven.
De vrije wereld is een veelkantig verhaal voor leesclubs die het leuk vinden om in een familiegeschiedenis ook wereldgeschiedenis terug te lezen.

VOOR DE BOEKHANDEL EN BIBLIOTHEEK:
Klik op Scan voor leestips De vrije wereld – David Bezmozgis voor de PDF met barcode.
Deze code kun je uitprinten op je eigen briefpapier en vervolgens in het betreffende boek vouwen.
Zo kunnen klanten met een smart phone al in de winkel of bibliotheek zien of deze titel iets is voor hun leesclub. Gratis!
(App’s waarmee je zo’n QR-code kunt lezen zijn b.v. QuickMark of QRReader (iPhone), of google naar QR codes voor Android. )

Personages
Samuel Krasnanski (65)
Emma Borisovna, zijn vrouw
Karl (30), hun zoon
Rosa, zijn vrouw
Joeri (7) en Zjenja (5)
Alec (26), hun zoon
Polina (28), zijn vrouw
Lvova Luigi, huisgenoot

Tijd
Juli 1978 t/m november 1978
David Bezmozgis zelf was zes toen hij van Riga naar Canada emigreerde. Net zo oud als Samuel was toen hij met zijn moeder en Reuven vluchtte.
Carl heeft twee zoontjes die ook ongeveer zes jaar oud zijn.

Perspectief
Alwetende verteller in de o.v.t.
Ik-persoon in de brieven van Polina  aan haar zus Nadja (20), ‘Brigitte’ in de brieven. O.v.t.

Plaatjes

Deze foto is gemaakt van de aankomst van joodse immigranten op het Weense Südbahnhof, eind jaren zeventig. Het lijkt wel of Bezmozgis deze foto voor ogen had toen hij het eerste hoofdstuk schreef.Perspectief

– “In Ladispoli was de Russische bedrijvigheid gecentreerd rond de Piazza Marescotti”. Nu ziet het er zo uit.

– Aan dit straatje wonen Alec en Polina bij Luigi.

Vragen

– Alec werkt op de fabriek waar zijn vader directeur is. Die vader, Samuel, is dus een echte meneer, hoog in de partij, met chauffeur (die hem verraadt, en dat verraad begrijpt Samuel ook wel). Verandert dit je blik op immigranten? Mensen die tegenwoordig vaak neergezet worden als gelukzoekers?
– De vrije wereld tegenover de onvrije, Sowjet wereld. Hoe positief werkt de vrijheid voor de personages? Wie kan er goed mee omgaan en wie niet? Waar zie je dat aan?
– Veel personages lijden op hun karakteristieke manier hun nederlaag. Hoe zien die nederlagen er uit? Emma legt het af tegen haar nicht in Chicago, Samuel sterft, Alec wordt betrapt etc. Ga zo alle personages langs. En misschien ontmoet een personage wel meerdere nederlagen. Welke?
– De familie Krasnanski had het heel goed in de Sowjet Unie. Waarom zijn ze uit dat land weggegaan, de onzekerheid tegemoet?
– Op p. 74-75 staat een mooie overpeinzing van Samuel. “Ergens ben ik de fout ingegaan. Maar waar?” kun je deze vragen voor hem beantwoorden?
– Rome staat voor een tussenwereld. Tussen Litouwen en Canada, Australië, de VS, Israel. De personages staan allemaal ook op een tussenstation. Hoe zou je dat kunnen beschrijven?
– Is Polina als niet joodse vrouw ook in de familie Krasnanski een buitenstaander? Waaruit blijkt dat?  Heeft dat ook te maken met de manier waarop zij nog met haar land verbonden blijft?
– De Krasnanski’s hebben hun joodse roots losgelaten, hun communistische roots, hun naam (die was ooit Eisner p.216).  Hun Litouwse grond en taal verlaten. Wat hou je dan nog over?

Dingetjes en andere opmerkingen
– p.277 “De bellen van het Vaticaan luidden”… Ik vind het een schatting beeld, maar de bellen van het Vaticaan zijn toch echt formaat klok hoor.
– p.167: De stinkende paus Paulus VI, dat is een vermenging van historische feiten. Bezmozgis beschrijft hier niet het opgebaarde lichaam van paus Paulus VI, maar dat van Pius XII. Deze paus overleed op 9 oktober 1958. Door een verkeerde metholde van balseming werd het ontbindingsproces versneld. Deze paus werd op een verhoogde katafalk in de Sint Pieter opgebaard en de mensen moesten er op gepaste afstand van blijven.
Paus Paulus VI sterft op 6 augustus 1978 en rond zijn bijzetting zijn niet zulke verhalen bekend.
Op p.216 (en p.370) staat dat op die dag de nieuwe paus (Johannes Paulus I) ‘gekroond’ zal worden. Maar laat het nu net deze paus de eerste zijn die van een kroning (met tiara) afzag. Hij wenste slechts ‘bevestigd’ te worden in zijn ambt (met een pallium).

– p.318 tevreden grijns. Is het niet grijs.

– De historische achtergronden  waar Samuel in zijn memoires/herinneringen mee worstelt (het verraad aan zijn neef, p.191,  en opmerkingen als op p.91, de dood van zijn vader p.139 en de vele anderen, p.213) kun je teruglezen in Bloedlanden van Timothy Snyder. Schokkend is het dan om te beseffen dat hij een gretig bondgenoot was (p.212) van de NKVD, de geheime dienst die in opdracht van Stalin talloze moorden pleegden.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: