Peter Buwalda – Bonita Avenue

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details van de plot en/of de afloop van het verhaal.

Koop Bonita Avenue hier

Dit boek heb ik weliswaar ademloos uitgelezen, maar een analyse waarin ik de ene verwijzing kon koppelen aan de andere, dat ging me minder goed af. Ook een richting waarin het antwoord te vinden is op de vraag ‘waar deze roman over gaat’, of wat de ‘moraal van dit verhaal’ is, kan ik je hier niet bieden.
Toch biedt Bonita Avenue je heel veel als je het leuk vindt om  over morele dilemma’s te praten met je leesclub. Er zijn veel thema’s die aan bod komen die allerlei vragen oproepen. Ik heb die vragen zo goed mogelijk willen rubriceren. Dat is voorlopig het enige wat ik je kan bieden.
Wat voorbeelden: Waarom heet dit boek Bonita Avenue? Waarom speelt het rond de vuurwerkramp terwijl die ramp zelf niet zo’n grote rol speelt? Waarom wordt Aaron gek? Wie vind je het sympathiekste personage? Wie wordt waarvoor gestraft? Waarom staat Siem drie keer prominent naakt te schitteren? Hoe erg is het poseren voor porno-foto’s? Hoe erg is het om porno-foto’s te bekijken? Is deze roman een ode aan de stiefvader? Hoe erg is het dat Siem zijn zoon dood laat vriezen? Wat zou er op het briefje hebben gestaan dat Siem heeft achtergelaten? Waarom vrat Ineke zich zo dik? En waardoor is zij afgevallen?
Kortom: Bonita Avenue is krachtvoer voor leesclubs!
En als je er na hooglopende discussies in je leesclub toch achter bent gekomen ‘waar deze roman over gaat’, dan wil ik dat heel graag weten.
In de leesclub van de Hilversumse Boekhandel kwam naar voren dat deze roman soms erg ‘over de top’ ging. En dat was negatief bedoeld. Ik denk dat dat komt doordat er grote, dramatische momenten zijn: het betrappen van Sigerius en zijn vlucht dwars door de pui. De worsteling met, en de dood van Wilbert (en de vleesverwerking erna). Dat zijn grote scènes die in een Griekse tragedie niet zouden misstaan. Net als Oedipus die zijn ogen uitsteekt nadat hij zijn schande ziet. Of Agamemnon die Iphigeneia op het offerblok legt. Dat snappen we wel in deze tragische setting. Maar Sigerius, Joni en Wilbert leven in onze wereld. Een wereld die Buwalda zo realistisch beschrijft dat de lezer verwacht dat de ‘feiten’ in deze roman in de pas lopen met die erbuiten. Zodanig zelfs dat sommige idioten schuimbekkend beweren dat er helemaal geen Bonita Avenue bestaat in Oakland (San Francisco), en andere idioten die zich triomfantelijk laten fotograferen op Bonita Avenue in Berkeley (San Francisco).
Het succes van deze roman zouden we wel eens kunnen verklaren uit het plaatsen van deze grote scènes uit een antieke tragedie, te midden van onze alledaagsheid. Maar deze scènes zouden ook de mislukking kunnen veroorzaken van de  toekomstige verfilming, tenzij de Nederlandse Quentin Tarantino ermee aan de slag gaat.

VOOR DE BOEKHANDEL EN BIBLIOTHEEK:
Klik op Barcode voor leestips Bonita Avenue – Peter Buwalda voor de PDF met barcode.
Deze code kun je uitprinten op je eigen briefpapier en vervolgens in het betreffende boek vouwen.
Zo kunnen klanten met een smart phone al in de winkel of bibliotheek zien of deze titel iets is voor hun leesclub.
(App’s waarmee je zo’n QR-code kunt lezen zijn b.v. QuickMark of QRReader (iPhone), of google naar QR codes voor Android.)


Flaptekst
Wat als je kinderen zich tegen je keren? Joni Sigerius, de stiefdochter van de rector magnificus van de Twentse campusuniversiteit, drijft samen met haar vriend Aaron een handeltje dat ze maar liever verborgen houdt voor haar krachtige en briljante vader. Het is in het jaar van de vuurwerkramp dat het gezin explodeert. Net alleen lopen Aaron en Joni tegen de lamp, die zomer komt ook de enige en echte zoon van Joni’s vader vrij uit de Scheveningse strafgevangenis. Acht bewogen jaren later – Joni verdient inmiddels miljoenen in Los Angeles, Aaron heeft zich verschanst in België – proberen de ex-geliefden vat te krijgen op de onthutsende tragedie zich in 2000 voltrok.

Bonita Avenue is een caleidoscopische zedenroman over de kloof tussen generaties, over vaderliefde en verraad, over hedonisme versus tucht. Buwalda vervlecht met verrassende virtuositeit morele vraagstukken van deze tijd met het lot van zijn personages.

Personages
Siem Sigerius
Margriet Wijn
Wilbert
Theun Beers
Tineke Profijt
Joni
Janis
Aaron Bever
Isabelle Orthel
Boudewijn Stol

Wie vind je sympathiek? En wie onsympathiek? En waarom?

Perspectief
Er zijn vier perspectieven:
Vanuit Aaron in de o.v.t. 3e persoon.
Vanuit Siem in de o.t.t. 3e persoon
Vanuit Joni in de o.v.t. 1e persoon.
Vanuit Siems betere ik? (p.519) In de o.t.t 2e persoon (laatste hoofdstuk)

Maakt de ik-vorm waarin Joni haar verhaal vertelt dat dit ‘haar’ roman is? Of had de schrijver beter de ik-vorm voor Siem kunnen reserveren? Vooral tijdens die verwarrende laatste uren met Wilbert lijkt een ik-vorm doeltreffender.

Misdaadroman?
Is deze roman terecht genomineerd voor de gouden strop? Wat maakt het tot een misdaadroman? En wat niet?
De vraag is ook wie nu eigenlijk iets misdadigs doet. Eigenlijk zijn dat alleen vader en zoon Sigerius: Wilbert en Siem. Zij doden iemand. Wilbert doodt onbezonnen, Siem uit berekening. Wie is slechter?
Is moordlust overerfbaar? Was de misdadige carrière van Wilbert genetisch bepaald? Kon Siem er nog een judo-draai aan geven, die Wilbert bij zijn moeder niet heeft gekregen?
Was het beoefenen van de judosport een verraad aan zijn moordzuchtige karakter? Zag Siems vader wat wij pas aan het eind  zagen, waar Siem eindelijk zijn ware aard vond: aan de judoregels voorbij ging waarna hij zijn zoon liet sterven?

Ode aan de stiefvader?
Is deze roman een ode aan de ongebroken huwelijken en relaties? Want er komt geen enkele relatie voor die nog in stand is. Siem en Ineke lijken wel een goede relatie te hebben, maar was ook al voor de dood van Siem aan diggelen door hun wederzijds zwijgen. En welk kind wordt er eigenlijk door zijn biologische ouders opgevoed?
Kiest de schrijver hier een positie in? Heeft hij erbarmen met de weinig kansrijke jeugd die Wilbert heeft gehad?
En hoe zal de toekomst van Mike eruit zien? Gaat de geschiedenis zich herhalen? Of geeft de schrijver hoop op een goede afloop?

Jaloezie
Wat is de reden van Aarons waanzin? Toch niet de vuurwerkramp? Of is het zijn jaloezie? Of was hij al geestesziek tijdens de relatie met Joni?
Jaloezie legt overigens wel een merkwaardige gespletenheid bloot: Jaloerse vriend maakt foto’s van zijn geliefde in allerlei aanstootgevende poses en verspreidt die over de hele wereld.

En hoe nu verder?
En de vraag die we allemaal beantwoord zouden willen zien? Zullen Joni en Aaron elkaar weer krijgen? Aaron weet dat Siem dood is, maar heeft nog niet gegoogled naar Siem. Waarom niet? Dan had hij alles geweten.

Titel
De titel is een verwijzing naar het adres waar de Sigeriussen hebben gewoond in Berkeley, San Francisco: 1908 Bonita Avenue. Dit adres bestaat echt,  best gezellig. De Lezersvriend kwam er toevallig langsgereden. Hij wijst in de richting van het huis en nam er nog wat foto’s van.

De Lezersvriend wijst in de richting van het huis

Bonita Avenue 1908

Het huis van het jonge gezin Sigerius


Maar waarom heet dit boek niet Antonius Matthaeuslaan? Of Vluchtestraat? Of Langenkampweg?

Schaamte
“Het is in het jaar van de vuurwerkramp dat het gezin explodeert”, zegt de achterflap. Is dat zo? Alleen Siem explodeert toch en pleegt zelfmoord. Daarna  gaat zijn vrouw Tineke met een andere man verder (wat ook nog eens haar vreetbuien heeft doen ophouden). En Joni gaat naar Amerika, maar dat was ze voor die tijd ook al van plan. Verder krijgen we niet zo veel zicht op wat er na die ‘explosie’ is gebeurd met het gezin. We op wat er met Aaron is gebeurd, maar die hoorde niet bij het gezin.
Siem, de eik, valt om. Heeft dat te maken met zijn angst om terug te vallen in zijn onbeduidende afkomst? Hij heeft immers zijn vader ontworsteld via het judoën. Hij is de sportwereld ontstegen door de wetenschap. Hij is zijn eigen genetische misbaksel uit de weg gegaan door met Tineke haar twee veel fraaiere dochters op te voeden.
Schaamte voor zijn afkomst, voor zijn zoon, fataal vermeerderd door de schaamte voor zijn stiefdochter.
Er is maar een gezin dat letterlijk weggevaagd is. Na Siems zelfmoord zijn de aanstichters van de ellende allemaal dood: Margriet, Siem en hun zoon Wilbert.
Wie schamen zich nog meer voor wie?
Is schaamte het centrale thema van dit boek?
Betrek daarbij de schaamte rond het maken van porno, het bekijken van porno. Hoe erg is dat allemaal?
Schaamte om het hebben van veel geld. Wat doet het vele geld met de mensen Joni en Aaron?

Eenzaamheid
De personages zijn ronddolende individuen voor wie elke verbintenis zo niet rampzalig, dan wel dieptreurig is. Elke eenwording met de ander mislukt of is een reden tot schaamte en destructie. Elk kind dat verwekt wordt, groeit bij gescheiden ouders op. De eenwording van Sigerius met Joni, het moment dat hij haar porno-setje aantrekt en samenvalt met zijn begeerde dochter, mondt uit in een groteske vlucht waarna een vrije val begint. De eenwording met Wilbert, het moment dat hij  worstelend -en ook naakt- zijn zoon de dood in drijft, mondt uit in een zelfmoord. Het lijkt wel alsof Sigerius niet met Wilbert vecht, maar met zichzelf. Dus Sigerius voltrekt met de moord op Wilbert, ook zijn eigen vonnis.
En dat roept een andere vraag op. De vader die zijn kind doodt is natuurlijk een bekend verschijnsel in de mythologie en godsdienst: Abraham en Isaac, Agamemnon en Iphigeniea, God de vader en Jezus. Zou het beeld waarin Sigerius het mes door de hand van Wilbert drijft (p.522), iets met deze oude verhalen te maken kunnen hebben? Heeft vader Sigerius met dit offer de schuld en de schande van zijn familie willen doen verdwijnen?

De leugen/ het zwijgen
Waar eindigt het verzwijgen van iets en het liegen over iets. Neem daarvoor b.v. de scène tussen Aaron en Joni op p.216.
Wat kun je voor iemand verzwijgen totdat het niet leuk meer is?
Wie verzwijgt wat voor wie? En waarom? Heeft Joni eigenlijk echt iets voor Aaron te verbergen wanneer ze zo lang zwijgt over het jaar dat Wilbert in de boerderij woonde?

Spiegelingen
– Aaron maakte furore met de naaktfoto van zijn aanstaande schoonvader en wordt schatrijk met naaktfoto’s van zijn stiefdochter.
– Siem ‘toont’ zich driemaal naakt: bij de roeiwedstrijd, bij terugkeer van Joni en Aaron in de Vluchtestraat en bij het gevecht met Wilbert. Wat zou de betekenis hiervan zijn? Kwetsbaarheid die fataal wordt? Zie je zo de schaamteloosheid zich evolueren tot schaamte?
– Tineke krijgt kinderen die ze  bij Siem groot laat brengen (vader is onzichtbaar geworden) en Joni krijgt een zoon die zij bij Boudewijn groot laat brengen (hier is de vader ook onzichtbaar geworden)

Vragen
– Hoe kan het dat men er niet achtergekomen is dat Siem Wilbert heeft vermoord, want zoveel blijkt wel uit de vraag van Joni op p.75: “waarom denken jullie dat Siem er een eind aan heeft gemaakt?” … “Denken jij en… mama dat ík ermee te maken had?”
Siem is allerminst voorzichtig geweest met het verslepen van het lijk van Wilbert. En dan is er nog telefonisch contact geweest met hem in het bos in de Ardennen.
Wilbert zal toch als vermist zijn opgegeven. Of zal de smeerboel aan de Langenkampweg allemaal toegedekt zijn door Tineke. Maar dat meisje van Teeuwen dat voor de katten zorgt heeft toch ook e.e.a. gezien?

Overige adressen
– Antonius Matthaeuslaan 59, Utrecht, daar waar Margriet en Siem en Tineke en boven elkaar woonden: http://maps.google.nl/maps?hl=nl&biw=1184&bih=877&q=%22matthaeuslaan%2059%22%20&um=1&ie=UTF-8&sa=N&tab=wl
– En hier woonde Aaron in Enschede: http://maps.google.nl/maps?hl=nl&tab=wl&q=vluchtestraat%20enschede
– Saint Maxime: Het jacht dat Joni en Aaron van hun seksplaatjes kunnen kopen heet de ‘Barbara Ann’. Dat is het presidentiële jacht van Dwight D. Eisenhower (genaamd naar zijn kleindochter). President John Fitzgerald Kennedy doopte de Barbara Ann om naar ‘The Honey Fitz’, het jacht waarop hij zijn laatste verjaardag vierde in 1963.

Kleinigheidjes
– Op p.323 komt een hooiwagen binnen struikelen die op p.327 als langpootmug weer buiten gezet wordt.
– Er komen wel erg snel zoveel vliegen van het lijk van Siem. Dat duurt veel langer dan een of twee dagen. En vooral in een afgesloten kajuit van een jacht.

Advertenties

3 Reacties

  1. Ik vond het ook een fantastisch boek. Ook ik zit met veel vragen na het einde te hebben gelezen.
    Hoe zit het precies met de tijdslijn, kijkend naar de gebeurtenissen: de dood van Wilbert en de zelfmoord van Siem?
    Waarom zou Siem zelfmoord plegen als hij net succesvol het lichaam heeft gedumpt?

  2. Heeft iemand antwoord op de vraag hoe Siem op de Barbara Ann in Saint Maxime terecht komt? Dit schip of de ligging er van was hem toch helemaal niet bekend? Als Joni het lijk ontdekt is ze ook helemaal niet verbaasd over het feit dat haar (stief)vader daar terecht is gekomen. Ze zegt alleen: “wat heb je gedaan, papa”.

  3. Het waarom van de zelfmoord blijft een vraag. Maar is er niet nog een spiegeling, namelijk ook een psychose bij Siem? Voordat hij de afslag naar Val d’Isere ‘mist’, bedenkt hij zich dat Joni en Wilbert samen op gingen passen bij het buurmeisje. In het boek staat verder niks over wat daar gebeurd zou zijn, dus daar moet zich iets hebben afgespeeld in de gedachten van Siem. Open vraag blijft ook wat Aaron nu werkelijk heeft ontdekt, want mailt Joni hem dit allemaal, of krijgen wij hèt verhaal te horen? En is Aaron nog naar Amerika gegaan… Er blijven iets teveel vragen over voor een bevredigend einde.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: