Vaslav – Arthur Japin

Waar je het zoal over kunt hebben met je leesclub en Vaslav:
Over vragen als; wie hield er meer van Vaslav Nijinski: Romola of Diaghilev? Waaruit blijkt dat?
Wat wil de rusteloze Vaslav aan de rustige Peter doorgeven? Hij krijgt een horloge van hem en de aansporing: “er zijn op de wereld ook ramen die niet op dit dal uitkijken”. Wat vinden we van deze ontwikkeling? Wat heeft het Vaslav gebracht en wat zal het Peter brengen? Om met Nietzsche te spreken: Wordt hij dan echt wie hij is?
Wie schrijven dit boek allemaal? Romola. Peter. De ‘verteller’? Waarom is Peter gaat schrijven? Hij heeft nooit begrepen waarom mensen dat doen, zegt hij.
De moraal van het verhaal: Je zou kunnen zeggen dat deze roman een roman over de liefde is.
Maar het is ook een roman over kunstopvattingen en wat je daarvoor moet opofferen. Of is dat hetzelfde?
Of gaat hij over hoe je gelukkig kan worden? Zie het motto van de hele roman: Wil je gelukkig zijn, wees dan gelukkig! Wie heeft het dan het best getroffen?

VOOR DE BOEKHANDEL EN BIBLIOTHEEK:
Klik op Barcode voor leestips Vaslav – Arthur Japin voor de PDF met QRcode.
Deze code kun je uitprinten op je eigen briefpapier en vervolgens in het betreffende boek vouwen.
Zo kunnen klanten met een smart phone al in de winkel of bibliotheek zien of deze titel iets is voor hun leesclub.
(App’s waarmee je zo’n QR-code kunt lezen zijn b.v. QuickMark of QRReader (iPhone), of google naar QR codes voor Android).


Flaptekst

Op het hoogtepunt van zijn roem staakt de legendarische balletdanser Vaslav Nijinski zijn optreden, richt zich tot zijn publiek en zegt: ‘Nu is het kleine paardje moe.’
De rest van zijn leven, nog 31 jaren, brengt hij door zonder te dansen en zonder te spreken.
Hoe komt iemand tot zo’n beslissing en wat betekent dit voor de mensen om hem heen, zijn voormalige geliefde, zijn vrouw en dochtertje, en hun bedienden?

‘Nu is het kleine paardje moe,’ zegt Vaslav Nijinski midden in een voorstelling in Sankt Moritz. Hiermee maakt hij, de eerste echte superster die de wereld heeft gekend, een abrupt einde aan zijn carrière. Hij neemt afscheid van de werkelijkheid en leeft verder in zijn eigen fantasie.
Drie ooggetuigen vertellen – elk vanuit een volstrekt ander perspectief – wat er zich voor, tijdens en na die noodlottige dag, 19 januari 1919, heeft afgespeeld: zijn echtgenote Romola, die als een tijgerin heeft gevochten om hem, de ‘God van de dans’, te veroveren. De legendarische Sergej Diaghilev, die alles in het werk heeft gesteld om Vaslav te vernietigen nadat deze hem als minnaar had afgewezen. En Vaslavs bediende, die uit de dramatische beslissing van zijn meester de moed put om ook zijn eigen leven radicaal om te gooien.
Te midden van de puinhopen van de Eerste Wereldoorlog hoopte Nijinski de mensheid te kunnen bekeren tot de liefde. Als hij merkt dat hij niet gehoord wordt, zelfs niet door hen die van hem houden, sluit hij zich van de wereld af. Een daad van waanzin of van wijsheid?

Hoofstukken
Peter
(p.11)
Motto: Je moet worden wie je bent! (Friedrich Nietzsche)
Ik-vorm, onvoltooid tegenwoordige tijd.
Indeling in tijdsaanduidingen.

Sergej Pavlovitsj (p.123)
Motto: Ik ben God in een lichaam. Iedereen heeft dat gevoel, maar niemand maakt er gebruik van. (Vaslav Nijinski)
Hij-vorm, onvoltooid verleden tijd, alwetende verteller.
Indeling in 4 hoofdstukken.

Romola (p.215)
Motto: Al het mogelijke doen is onbelangrijk, het enige wat telt is dat je het ónmogelijke voor elkaar krijgt. (Sergej Pavlovitsj Diaghilev)
Ik-vorm, onvoltooid verleden tijd.
Indeling in 5 hoofdstukken, voorafgegaan door een tijdsbepaling. Ze schrijft dit dertig jaar na de bewuste dag, 1949. Een jaar voor Nijinski’s overlijden.

Peter (p.297)
Motto: Ik zou alleen kunnen geloven in een god die danst. (Friedrich Nietzsche)
Ik-vorm, onvoltooid tegenwoordige tijd.

Nawoord (p.369)

Vragen
– Waarom krijgt het hele boek het motto van Tolstoj mee? Wil je gelukkig zijn, wees dan gelukkig!
– Waarom zou ieder hoofdstuk ook een motto meekrijgen? En waarom juist dat motto?
– Peter en Romola praten in de eerste persoon. Worden dus als zichzelf sprekend opgevoerd.
– Over Sergej Pavlovitsj wordt geschreven in de hij-vorm. Hij wordt niet sprekend opgevoerd.
– Heeft dat gevolgen voor hoe sympathiek je iemand vindt? Wordt Sergej door dit andere perspectief op een achterstand gezet. Kunnen Romola en Peter beter voor hun zaak pleiten?
– Waarom zou Japin de verschillende hoofdstukken ook van een andere tijdsbeleving hebben geschreven. Bij Peter zitten we op het heden van minuut tot minuut. Romola kijkt terug en vertelt ons, dertig jaar later, vanuit haar perspectief hoe het het allemaal verliep.
– Iemand vertelt het verhaal van Sergej. Wie? Of is het alleen maar ter verlevendiging?
– Peter krijgt twee keer een motto van Nietzsche mee. Sergej krijgt een motto van Vaslav mee. Romola krijgt een motto van Sergej mee.
Hoe zijn al deze motto’s van toepassing op de personages?
– Op p. 316 zegt Vaslav tegen Peter “er zijn op de wereld ook ramen die niet op dit dal uitkijken. Samen met het geven van het horloge stuurt hij Peter de weg op van het moderne leven. Je moet weg van waar je bent. Is dat wel in lijn met de inzichten die Vaslav in dit boek krijgt. Hij is juist tevreden met een steeds beperkter leven. Of wil hij aan Peter zijn stokje doorgeven: Ik blijf hier achter, ga jij voor mij de wereld in?
– Peter zegt op p.300 “Waarom iemand zijn gedachten vast wil leggen, dat heb ik nooit begrepen.” Toch laat Japin dit iemand zeggen die in de ik-vorm een dagboek-achtig verslag schrijft over deze dag. Is dit een grap?
– Op p.176 zegt Sergej geërgerd “Bij meneer Nietzsche, ja, Bij meneer Nietzsche”. Hoe weet hij dat Peter het over Nietzsche heeft? Geen vanzelfsprekende associatie bij zo’n bediende.
Een bladzijde later weet hij zelfs onder welke omstandigheden Peter Nietzsche heeft ontmoet: “Als kleuter heb je misschien…”. Hebben Sergej en Peter elkaar al eens eerder hierover gesproken?
– Je zou kunnen zeggen dat deze roman een roman over de liefde is. Wie heeft meer van Vaslav gehouden: Diaghilev of Romola? Waaruit blijkt dat?
– Maar het is ook een roman over kunstopvattingen en wat je daarvoor moet opofferen. Of is dat hetzelfde?

Citatenparade

– Dingen kunnen nog zo rotsvast zitten, zolang je zelf maar blijft bewegen kun je ze altijd weer veranderen. Éen stap opzij, een stapje van niks is genoeg en heel de wereld oogt anders. Een mens moet in het leven zijn eigen coulissen verplaatsen. (p.49)
– Genialiteit is een vorm van domheid. (p.71)
– Ondraaglijk idee dat je aan de vrolijkheid geen deel hebt en niemand jou daar mist. Zoals dat gaan zal als je dood bent. (p. 113)
– Je leven aanvaarden zoals het is, is ook een uitdaging, misschien wel de grootste waarvoor een mens kan komen te staan. (p.115)
– Haat is een bedwelmend houvast. (p.172)
– De dingen die een mens meemaakt gaan bij elkaar horen als zwerfhonden die elkaar ergens onderweg tegenkomen en voor het gemak maar samen verder trekken. (p.202)
– Wat vergaat gaat voorgoed. Het oude verdwijnt nou eenmaal. Zo hoort dat. Het verdwijnt om plaats te maken voor het nieuwe. Zo gaat het in de natuur, zo hoort het in de kunst. (p.210)
– Niets waaraan mensen zich zo lelijk kunnen verwonden als aan het geluk van een ander. (p.217)
– Gaat een vrouw minder voor haar man voelen naarmate zijn zwakheden zich duidelijker voor haar aftekenen? Integendeel, eerder voedt het haar verlangen. Ze neemt haar verlies, registreert zijn feilen en zwijgt erover. Dit is wat liefde voor een vrouw betekent. (p.259)
– Er is niets wat een mens zo aanzet tot dromen als een beperkt zicht. (p.323)
– Wat een stommiteit om te denken dat dromen en doen twee verschillende dingen zijn. Ze zijn juist onafscheidelijk, niets van belang is ooit tot stand gebracht zonder dat iemand er eerst heel lang van heeft gedroomd.” P.336
Foto’s

Hotel Suvretta waar Vaslav zijn laatste optreden gaf

Het huis van Nietzsche in Sils toen Peter hem ontmoette

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: